نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی که باید رعایت شود

سرعت گسترش آتش، فرصت تصمیم‌گیری را در زمان حادثه بسیار محدود می‌کند. در چنین شرایطی، تنها رعایت نکات ایمنی است که می‌تواند جان و مال شما و اطرافیانتان را حفظ کند.
خدمات تخصصی در حوزه ایمنی نقش مهمی در کاهش خطرات دارند. خرید و شارژ کپسول‌های آتش‌نشانی، نصب سیستم‌های اعلام و اطفا حریق و استفاده از تجهیزات جانبی استاندارد، از اقداماتی هستند که می‌توانند میزان خسارت را به حداقل برسانند. در ادامه، مجموعه‌ای از راهکارها و نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی را بررسی می‌کنیم تا آمادگی شما در برابر حادثه افزایش یابد.

واکنش سریع در هنگام آتش‌سوزی

آتش‌سوزی در مراحل اولیه ممکن است کوچک و قابل کنترل به نظر برسد، اما واقعیت چیز دیگری است. طبق گزارش‌های انجمن حفاظت از آتش (NFPA)، شعله‌ها می‌توانند در کمتر از ۳ دقیقه کل یک اتاق را درگیر کنند.

در چنین شرایطی، اولین اصل، حفظ آرامش است. شما باید با ذهنی آرام، سریع‌ترین تصمیم را بگیرید. هر ثانیه در این شرایط ارزشمند است و واکنش درست می‌تواند تفاوت میان نجات و آسیب جدی باشد. اگر مسیر خروج امن در دسترس است، بدون اتلاف وقت مکان را ترک کنید. اما اگر امکان خروج وجود ندارد، باید به دنبال ابزارهای ایمنی مانند کپسول آتش‌نشانی بروید.

راه‌های خروج امن در شرایط حریق

یکی از مهم‌ترین اصول در بین نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی، آگاهی از مسیرهای خروج اضطراری است. شما باید پیش از وقوع حادثه، راه‌های خروج اضطراری را در ذهن داشته باشید تا در شرایط بحرانی، دچار سردرگمی نشوید و بدون اتلاف وقت، مکان را ترک کنید.
مسیرهای خروج باید همیشه باز باشند. وجود موانع یا وسایل اضافی یا قفل شدن درها، خطر را چند برابر می‌کند. نصب تابلوهای خروج اضطراری و چراغ‌های شب‌نما، حتی در شرایط تاریک یا دود غلیظ، به شما کمک می‌کند تا مسیر را تشخیص دهید.
تمرین خروج اضطراری نیز بخشی از آمادگی است. ساکنان مجتمع‌های مسکونی و کارکنان شرکت‌ها و کارگاه‌ها باید در طول سال استفاده از مسیرهای خروج را تمرین کنند تا در زمان حادثه، واکنش سریع و هماهنگ داشته باشند.

کپسول آتش‌نشانی و نحوه استفاده

کپسول آتش‌نشانی از بهترین ابزارها برای مقابله با آتش‌سوزی است. داشتن این وسیله در محیط کار یا خانه، تنها زمانی مؤثر خواهد بود که شما با نوع آن و روش استفاده صحیح آشنا باشید.

انواع کپسول‌های آتش‌نشانی

در اکثر اماکن عمومی کپسول‌های مشابهی استفاده می‌شود، اما کپسول‌های تخصصی برای اماکن ویژه نیز وجود دارد.

⦁ کپسول پودری (Dry Powder): مناسب برای خاموش کردن آتش ناشی از مواد جامد، مایعات قابل اشتعال و گازها در محیط‌های عمومی است.
⦁ کپسول CO2 (دی‌اکسیدکربن): برای خاموش کردن آتش‌ ناشی از تجهیزات الکتریکی و حساس استفاده می‌شود. این کپسول بدون باقی گذاشتن اثر، شعله را خفه می‌کند.
⦁ کپسول FM200: یک گاز پاک و بی‌اثر که بیشتر در اتاق‌های سرور، مراکز داده و مکان‌های دارای تجهیزات الکترونیکی پیشرفته کاربرد دارد.

روش استفاده صحیح (PASS)

روش صحیح استفاده از کپسول آتش‌نشانی به استاندارد PASS شهرت دارد:

⦁ Pull (کشیدن): ضامن یا پین ایمنی کپسول را بکشید.
⦁ Aim (نشانه‌گیری): نازل کپسول را به سمت پایه شعله‌ها بگیرید، نه بالای آتش.
⦁ Squeeze (فشردن): دسته کپسول را فشار دهید تا ماده خاموش‌کننده خارج شود.
⦁ Sweep (حرکت جارویی): نازل را به صورت رفت و برگشتی در سطح آتش حرکت دهید تا شعله‌ها به طور کامل خاموش شوند.

به خاطر داشته باشید که استفاده از کپسول در همان لحظات اولیه آتش‌سوزی بیشترین تأثیر را دارد. اگر آتش گسترش یافته یا دود شدید محیط را فرابگیرد، خروج سریع و امن اولویت خواهد داشت. رعایت این نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی می‌تواند تفاوت زیادی در کاهش خسارات ایجاد کند.

تجهیزات ایمنی و پیشگیری از گسترش آتش

از مهم‌ترین نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی، استفاده از تجهیزات پیشگیرانه است. این ابزارها می‌توانند پیش از آنکه آتش گسترش یابد، شرایط را کنترل کرده و جان افراد را نجات دهند.

سیستم‌های اعلام و اطفای حریق اتوماتیک

سیستم‌های اتوماتیک مانند FM200 و HFC227 برای محیط‌هایی طراحی شده‌اند که تجهیزات حساس و ارزشمند در آن‌ها قرار دارد. این گازها بدون آسیب به دستگاه‌های الکترونیکی، شعله‌ها را در چند ثانیه مهار می‌کنند. نصب این تجهیزات باعث می‌شود که حتی در صورت عدم حضور افراد، آتش به سرعت خاموش شود و خسارت‌ها کاهش یابد.

اهمیت نصب دتکتورهای دود و گاز

دتکتورها با شناسایی سریع دود یا گازهای خطرناک، هشدار لازم را صادر می‌کنند و فرصت واکنش به شما می‌دهند. آمارها نشان می‌دهد که وجود دتکتورهای دود در ساختمان‌ها، احتمال مرگ ناشی از آتش‌سوزی را بیش از ۵۰٪ کاهش می‌دهد. نصب این تجهیزات در خانه‌ها، دفاتر و کارگاه‌ها یک اقدام پیشگیرانه ضروری است.

اقدامات ایمنی برای گرفتار شدگان در آتش

بیشتر افراد تصور می‌کنند که شعله‌ها عامل اصلی خطر آتش‌سوزی هستند، اما واقعیت این است که دود و گازهای سمی تهدید جدی‌تری محسوب می‌شوند. طبق گزارش‌های معتبر، بیش از ۷۰٪ مرگ‌های ناشی از آتش‌سوزی به دلیل استنشاق دود رخ می‌دهد. این آمار نشان می‌دهد که در میان نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی، محافظت از دستگاه تنفسی اولویت دارد.

پایین نگه داشتن بدن

دود و گازهای داغ معمولاً به سمت بالا حرکت می‌کنند، بنابراین در شرایطی که دود فضای اتاق یا ساختمان را فراگرفته، بهترین اقدام این است که بدن خود را نزدیک به سطح زمین نگه دارید.

استفاده از پارچه مرطوب

اگر در دود گرفتار شدید، دهان و بینی خود را با یک‌پارچه یا دستمال مرطوب بپوشانید. رطوبت پارچه بخشی از ذرات را جذب می‌کند و دود کمتر وارد ریه‌ها می‌شود.

توجه به مسیر خروج

در شرایط دود غلیظ، دید کاهش می‌یابد و حرکت دشوار می‌شود. به همین دلیل، آشنایی قبلی با مسیرهای خروج و استفاده از چراغ‌ها یا تابلوهای اضطراری اهمیت زیادی دارد.

چگونه در آتش‌سوزی به دیگران کمک کنیم؟

در شرایط بحرانی، در کنار رعایت نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی، نقش همیاری و مسئولیت اجتماعی نیز بسیار پررنگ است. شما باید علاوه بر حفظ جان خود، به دیگران نیز کمک کنید تا از خطر دور شوند.

تعیین نقش هر فرد و تمرین برای خروج اضطراری، باعث می‌شود تا در زمان حادثه همه اعضا هماهنگی خود را حفظ کنند. کودکان، سالمندان و افراد ناتوان بیشترین آسیب‌پذیری را دارند و نیازمند همراهی و هدایت مستقیم به مسیرهای خروج امن هستند. علاوه بر این، اطلاع‌رسانی سریع به نیروهای امدادی، استفاده از کپسول‌های آتش‌نشانی در مراحل اولیه و حمایت روانی از افراد مضطرب، همگی بخشی از مسئولیت اجتماعی شما هستند که می‌تواند افراد بیشتری را از خطر دور کند.

بازبینی و اقدامات پس از آتش‌سوزی

مهار آتش پایان کار نیست. پس از خاموش شدن شعله‌ها، بررسی دقیق محل و بازبینی تجهیزات، از بروز خطرات دوباره جلوگیری می‌کند و محیط را برای استفاده مجدد آماده می‌کند.

⦁ بررسی محل توسط کارشناسان ایمنی: دیوارها، سقف و تجهیزات آسیب‌دیده باید بررسی شوند تا خطر ریزش یا آتش‌سوزی مجدد وجود نداشته باشد.
⦁ بازبینی سیستم‌های اعلام و اطفا: دتکتورها، آژیرها و تجهیزات اتوماتیک باید آزمایش شوند تا عملکرد صحیح آن‌ها در آینده تضمین شود.
⦁ شارژ مجدد کپسول‌های آتش‌نشانی: کپسول‌هایی که استفاده شده‌اند باید بلافاصله شارژ شوند.

سخن پایانی

ایمنی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که آمادگی و پیشگیری به یک عادت تبدیل شود. با رعایت اصول ایمنی و بهره‌گیری از تجهیزات استاندارد، شما می‌توانید امنیت خانواده، همکاران و دارایی‌های خود را تضمین کنید.
خدمات تخصصی فروشگاه دنیای حریق در زمینه فروش و شارژ کپسول‌های آتش‌نشانی، نصب سیستم‌های اعلام و اطفا و عرضه تجهیزات جانبی، مانند چراغ‌های اضطراری، تابلوهای خروج شب‌نما، فرصتی برای افزایش سطح ایمنی محیط‌های کاری و مسکونی شماست. استفاده از این خدمات به شما کمک می‌کند تا در شرایط اضطراری، ابزار لازم برای مقابله با آتش را در اختیار داشته باشید. آمادگی امروز، ضامن آرامش فردای شما خواهد بود.

به یاد داشته باشید که رعایت نکات ایمنی در هنگام آتش‌سوزی تنها به داشتن تجهیزات محدود نمی‌شود؛ بلکه استفاده درست و واکنش سریع، جان شما را نجات خواهد داد.