اسپرینکلر (sprinkler) به معنی پاشنده آب، عملگر نهایی در سیستم های اتوماتیک اطفا حریق به شمار می رود. کاربرد این عملگر، توزیع آب در قطرات بسیار ریز و مشابه با مه است تا آتش سوزی را در فضاهای ساختمانی مهار کند. اسپرينکلر در حقیقت نازل پاش آب پاش در یک شبکه گسترده به شمار می رود. این دسته از تجهیزات دارای انواع مختلفی هستند که البته کاربرد تمامی آن‌ ها توزیع مه گونه آب در فضاهای ساختمانی است. برای بررسی کاربرد و جزئیات بیشتر از اسپرينکلر، در ادامه این مقاله از وبسایت دنیای حریق با ما همراه شوید.

اسپرینکلر و انواع آن

اجزا و قطعات اسپرینکلر

اسپرينکلر متشکل از اجزای مختلفی است که به منظور راهنمایی شما عزیزان، در ادامه پیرامون هر یک از این اجزا توضیحاتی را آورده‌ ایم.

  • قاب اسپرینکلر

ساختار و بدنه اصلی اسپرينکلر، تحت عنوان قاب نامیده می‌ شود. دیگر اجزای تشکیل دهنده این تجهیز، بر روی قاب قرار می‌ گیرند.

  • اتصال حرارتی

بخش دیگری از اسپرینکلر، اتصال حرارتی است. این بخش از دو نوع حباب شیشه ای و یا اتصال زود گداز تولید می‌ شود. هدف از این بخش تشخیص آتش سوزی و همینطور کنترل جریان آب است.

  • دفلکتور

    دفلکتور اسپرينکلر، همان بخشی است که منجر به تولید انواع اسپرينکلر شده است. این بخش در حقیقت یک صفحه منحرف کننده جریان آب می باشد. به طوری که جریان اصلی آب، ابتدا با دفلکتور برخورد می‌ کند و سپس به قطرات کوچکتری تقسیم می گردد. هدف از تقسیم شدن جریان اصلی به قطرات کوچک آب، این است که اسپرينکلر شعاع بیشتری را پوشش دهد. ضمن اینکه زمینه جذب حرارت بالاتری را نیز فراهم می‌ کند.

  • درپوش

از روزنه‌ ای تحت عنوان اوریفیس برای کنترل مقدار آب خروجی از اسپرینکلر استفاده می شود. با توجه به اینکه احتمال نشت آب از این روزنه وجود دارد، از یک درپورش در میان روزنه و سنسور حرارتی استفاده می شود. در صورتی که آتش سوزی رخ دهد، در اثر افزایش دما، سنسور از بین می رود و با توجه به فشار بالای آب، درپوش جدا می شود و آب با فشار بالایی در محیط پخش می گردد.

اجزا و قطعات اسپرینکلر

اسپرينکلر برای کدام اماکن مناسب است؟

اسپرینکلر یک قطعه کاربردی برای کنترل حریق و اطفا آتش است که با توجه به کاربردی که دارد، در مکان‌ ها و محیط‌ های مختلفی نیز استفاده می شود.

در ادامه به برخی مکان ها که می توان در آن ها از اسپرينکلر برای مهار آتش سوزی استفاده کرد، اشاره کرده‌ ایم.

  • ساختمان ‌های مسکونی

اسپرينکلر اصلی‌ ترین بخش از سیستم های اطفا حریق در ساختمانی های مسکونی به شمار می روند. این قطعات در صورت بروز آتش سوزی، به صورت خودکار فعال می شوند.

  • ساختمان‌ های تجاری

از اسپرینکلر در ساختمان های تجاری شامل هتل ها، ادارات، فروشگاه ها و دیگر مکان های عمومی استفاده می شود.

  • ساختمان‌ های صنعتی

برای مدیریت حریق و ممانعت از انتشار آتش و دود، از اسپرینکلر در ساختمان های صنعتی نیز استفاده می شود. به خصوص ساختمان هایی که احتمال آتش سوزی در آن ها بالاست.

  • مخازن ذخیره ‌سازی مواد قابل اشتعال

در مخازنی که در آن ها از مواد خطرناک نگهداری می ‌شود، استفاده از اسپرينکلر برای کنترل آتش ضرورت دارد.

  • بنادر

اسپرینکلرها در سفرهای دریایی و همینطور بنادر، برای افزایش ایمنی در هنگام جابجایی مواد قابل اشتعال و خطرناک کاربرد دارند.

  • مکان‌ های عمومی

از اسپرينکلر در مکان های عمومی، شامل سالن های ورزشی، سینماها، رستوران ها، مکان های تفریحی و … و با هدف افزایش ایمنی در برابر آتش سوزی استفاده می شود.

  • مزارع و گلخانه‌ ها

جالب است بدانید از اسپرينکلر در مزارع و گلخانه ها، نه تنها با هدف کنترل حریق، بلکه با هدف آبیاری محصولات نیز استفاده می گردد.

استفاده از اسپرينکلر در کاربردهای مختلف، ضمن اینکه خطر حریق را به حداقل می رساند و از خسارات مالی و جانی جلوگیری می‌ کند، در صرفه جویی در مصرف آب در مقایسه با روش های سنتی نیز بسیار موثر است.

اسپرینکلر آتش نشانی چگونه کار میکند؟

اسپرینکلر آتش نشانی چگونه کار می کند؟

اسپرینکلرها توسط شرکت های سازنده متفاوتی ارائه می شوند و بر همین اساس نیز سری آن ها با یکدیگر متفاوت است. طراحی اغلب اسپرينکلرها به صورتی است که با گرما فعال می شوند. به طوری که در ساختار این تجهیزات، یک لامپ پر از مایع مخصوصی به کار رفته است. وقتی این مایع در برابر حرارت قرار می گیرد، تحت سرعت ثابتی منبسط می شود و در یک دمای مشخص، می شکند و سیستم آب پاش، فعال می گردد.

اینکه این سیستم در چه حرارتی فعال شود، بستگی به رنگ مایع حباب اسپرينکلر دارد. رنگ مایع حباب، در حقیقت نشان دهنده این است که اسپرينکلر در چه درجه حرارتی فعال شده و آتش را خاموش کند. در ادامه به رنگ های مایع حباب اسپرينکلر و همینطور دمای فعالسازی آن ها اشاره کرده ایم.

سنسور های اسپرینکلر ها

  • نارنجی:  دمای 57 درجه سانتیگراد
  • قرمز:  دمای 68 درجه سانتیگراد
  • زرد:  دمای 79 درجه سانتیگراد
  • سبز:  دمای 93 درجه سانتیگراد
  • آبی:  دمای 141 درجه سانتیگراد
  • بنفش:  دمای 182 درجه سانتیگراد

البته در نوعی دیگری از اسپرینکلر، ممکن است سری آبپاش‌ دارای پیوند لحیم باشد و در یک دمای مشخصی ذوب شود. برای یک اتاق با اندازه متوسط، یک اسپرينکلر کافی است. برای اتاق های بزرگ تر از تعداد بیشتری از این تجهیزات استفاده می شود.

انواع اسپرینکلر آتش نشانی

انواع اسپرینکلر آتش نشانی

اسپرینکلر آتش نشانی دارای انواع مختلفی است که در ادامه پیرامون هر یک از آن ها توضیحاتی را آورده ایم.

سیستم های اسپرينکلر تر

در سیستم های اسپرينکلر تر، آب با یک فشار خیلی زیاد در پشت اسپرينکلر وجود دارد. به طوری که وقتی درجه حرارت حباب شیشه ای افزایش پیدا می کند، دهانه اسپرينکلر می شکند و اسپرينکلر باز شده و آب تخلیه می شود.

سیستم های اسپرينکلر خشک

در سیستم های اسپرينکلر خشک، از یک هوای فشرده در درون لوله ها استفاده می گردد. وقتی اسپرینکلر فعال شود، هوای فشرده تخلیه می شود و افت فشاری که در درون لوله اتفاق می افتد، سبب می شود که شیر سیستم باز شده و در نهایت از طریق شبکه لوله کشی تخلیه شود.

لازم به ذکر است که سیستم های اسپرينکلر خشک در مقایسه با سیستم تر، دارای سرعت عمل پایین تری هستند.

سیستم های اسپرینکلر سیلابی

در سیستم اسپرينکلر سیلابی، آب در پشت شیر کنترل اتوماتیک قرار دارد. در صورت بروز آتش سوزی، سیستم اعلام یک سیگنال برای باز شدن شیر کنترل ارسال می کند. در نهایت آب وارد سیستم شده و از اسپرينکلر تخلیه می گردد. از مزیت های این سیستم، سرعت بالای تخلیه آب است.

سیستم های اسپرینکلر پیش عملگر

در هنگام آتش سوزی، سیستم اعلام یک سیگنال برای باز شدن شیر کنترل و ورود آب به سیستم ارسال می کند. البته ارسال سیگنال مستقیما از دتکتور انجام نمی شود و تجهیزات سیستم اعلام حریق، به واسطه دستگاه کنترل مرکزی به شیر کنترل سیستم فرمان را صادر می کنند. این سیستم در مکان هایی که ممکن است آب بر روی تجهیزات تاثیر منفی داشته باشند، مورد استفاده قرار می گیرند.

استاندارد های مربوط به اسپرينکلر

استاندارد های مربوط به اسپرينکلر

در نصب اسپرينکلر باید برخی استانداردها مدنظر قرار داده شوند که در ادامه به آن‌ ها اشاره کرده ایم.

  • برای نصب اسپرينکلر در پارکینگ باید این تجهیز به صورتی انتخاب شود که پارکینگ به صورت کامل تحت پوشش آن باشد.
  • اسپرینکلر باید در تمامی قسمت های ساختمان اعم از واحدها، راه پله و … نصب گردد.
  • از این تجهیز باید در انبارها نیز استفاده شود.
  • به منظور اطمینان از عمکرد اسپرينکلر ، باید هر سال بررسی و تست شوند.
  • در تجهیزاتی که در سیستم اسپرينکلر مورد استفاده قرار می گیرند، باید فشار کاری مد نظر قرار داده شود. فشار کاری اجزای روی زمین نباید کمتر از 12.1 بار و تجهیزات نباید کمتر از زیر زمین 10.4 بار در نظر گرفته شود.
  • برای هر سیستم اسپرينکلر از یک شیر کنترل استفاده شود.
  • فاصله اسپرينکلر پاششی آویزان و عمودی استاندارد، در فضاهایی که کم خطر هستند و برای سازه غیرمسدود کننده و غیرقابل سوختن، باید حداکثر برابر با 4.6 متر باشد.
  • فاصله اسپرينکلر پاششی آویزان و عمودی استاندارد، در فضاهایی که دارای خطر معمولی هستند و برای همه نوع سازه، باید حداکثر برابر با 4.6 متر باشد.
  • فاصله اسپرينکلر پاششی آویزان و عمودی استاندارد، در فضاهایی که پر خطر هستند و برای همه نوع سازه، باید حداکثر برابر با 3.7 متر باشد.

قیمت و خرید اسپرینکلر

در تعیین قیمت اسپرينکلر فاکتورها و عوامل مختلفی دخیل هستند که در ادامه به برخی از مهم ترین آن ها اشاره کرده‌ ایم.

  • نوع اسپرينکلر: اسپرينکلرها دارای انواع مختلفی هستند و نوع این تجهیز در قیمت نهایی آن تاثیرگذار است.
  • تعداد و ابعاد سیستم اسپرینکلر: در هر فضایی، متناسب با ابعادی که دارد، برای پوشش تمامی فضا، از یک تعداد اسپرينکلر مشخص استفاده می شود. بنابراین اینکه برای پوشش فضا به چند اسپرينکلر نیاز است، در هزینه نهایی که باید برای خرید این تجهیز پرداخت شود، تاثیرگذار می باشد.
  • کیفیت و برند: برندهای مختلفی تجهیز اسپرينکلر را به بازار عرضه کرده اند. برندهای معتبر، دارای قیمت بالاتری نیز هستند.
  • مشخصات فنی: مشخصات فنی اسپرينکلر شامل میزان ظرفیت آبدهی، دماهای عملکرد و استانداردهای مرتبط و … در تعیین قیمت این تجهیز تاثیرگذار هستند.

در صورتی که قصد تهیه اسپرينکلر را دارید، توصیه می کنیم برای اطلاع از قیمت روز و دقیق این تجهیز، از طریق وبسایت دنیای حریق اقدام کنید. ما در فروشگاه دنیای حریق، انواع اسپرینکلر را از شرکت های تولید کننده معتبر و باکیفیت ارائه می دهیم. در صورتی که نمی دانید کدام اسپرينکلر برای کاربرد مد نظر شما مناسب است، از طریق راه های ارتباطی با کارشناسان در تماس باشید و مشاوره رایگان دریافت کنید.